Bataty można piec w całości, kroić na frytki albo ugotować na purée. Są słodsze i mają inną strukturę skrobi niż ziemniaki, dlatego frytki łatwiej miękną. Najlepszy efekt daje moczenie, bardzo dokładne suszenie, dodatek skrobi kukurydzianej lub ziemniaczanej oraz solenie dopiero po pieczeniu.
Dlaczego bataty przygotowuje się inaczej niż ziemniaki?
Batat ma naturalnie słodki smak, więcej cukrów powierzchniowych i inną strukturę skrobi niż zwykły ziemniak. Po upieczeniu jego środek szybko staje się miękki, ale uzyskanie mocno chrupiącej powierzchni wymaga większej kontroli wilgoci. Zbyt ciasno ułożone kawałki zamiast się rumienić, zaczynają się dusić.
Młode, świeże bataty mają cienką, delikatną skórkę i można piec je bez obierania. Starsze sztuki lepiej obrać, szczególnie gdy skórka jest gruba, twarda albo uszkodzona. Przed obróbką dokładnie je wyszoruj i osusz.
Bataty – temperatura i czas przygotowania
Poniższe wartości są punktem wyjścia. Ostateczny czas zależy od wielkości warzywa, grubości frytek i rzeczywistej temperatury w piekarniku. Batat jest gotowy, gdy widelec lub szpikulec wchodzi w miąższ bez oporu.
| Metoda | Temperatura | Czas | Wskazówka |
|---|---|---|---|
| Pieczenie w całości | 180°C z termoobiegiem lub 200°C góra-dół | 45–60 minut | Młode bataty można piec ze skórką. Nakłuj je widelcem. |
| Frytki | 220°C góra-dół | 20–25 minut | Pokrój równo, zachowaj odstępy i obróć w połowie pieczenia. |
| Purée | Gotowanie w wodzie | około 15–20 minut | Gotuj obrane kawałki do miękkości, a następnie odcedź i rozgnieć. |
Jak przygotować chrupiące frytki z batatów?
Miękkie frytki najczęściej są efektem nadmiaru wody, zbyt gruby kawałków albo ułożenia ich jeden na drugim. Pomaga też skrobia, która tworzy na powierzchni cienką warstwę sprzyjającą rumienieniu. Nie uzyskają jednak takiej samej suchości jak frytki z ziemniaków, ponieważ bataty mają inną strukturę i więcej cukrów.
Postępuj według tej kolejności:
- Umyj bataty. Młode pozostaw ze skórką, a starsze obierz. Pokrój je w równe słupki o grubości około 1 cm.
- Przepłucz frytki zimną wodą, a następnie zanurz je w niej na co najmniej 30 minut. Moczenie ogranicza ilość cukrów i skrobi na powierzchni oraz pomaga usunąć część wilgoci.
- Odcedź bataty i bardzo dokładnie osusz je ręcznikiem kuchennym lub papierowym. Ten etap ma bezpośredni wpływ na chrupkość.
- Wymieszaj słupki z niewielką ilością oleju, a następnie oprósz je skrobią kukurydzianą lub ziemniaczaną. Powłoka powinna być cienka i równomierna.
- Rozłóż frytki na płaskiej blasze wyłożonej papierem. Nie powinny się stykać ani leżeć jedna na drugiej.
- Piecz w 220°C przez około 20–25 minut. W połowie czasu ostrożnie je obróć, a pod koniec obserwuj, czy nie rumienią się zbyt szybko.
Na chrupkość najbardziej wpływają następujące zasady:
- Dokładne suszenie usuwa wodę, która utrudnia rumienienie.
- Skrobia kukurydziana lub ziemniaczana tworzy delikatną, suchą warstwę na powierzchni frytek.
- Odstępy na blasze pozwalają gorącemu powietrzu opiekać każdy słupek z osobna.
- Sól dodana po pieczeniu pomaga zachować chrupkość, ponieważ sól przed pieczeniem wyciąga wodę z batatów.
Nie dodawaj soli do oleju ani mieszanki przypraw przed wstawieniem blachy do piekarnika. Posól frytki od razu po upieczeniu, gdy są jeszcze gorące. Po wyjęciu zostaw je na blasze przez około 5 minut. W tym czasie lekko stężeją i będą mniej podatne na rozpadanie.
Jeśli frytki szybko ciemnieją, ale nadal są twarde w środku, zmniejsz temperaturę lub przenieś blachę niżej. Gdy nie rumienią się mimo upływu czasu, sprawdź, czy nie zostały ułożone zbyt ciasno. Lepiej piec dwie mniejsze partie niż jedną przeładowaną blachę.
Jak przyprawiać bataty?
Naturalna słodycz batatów pasuje zarówno do mocnych, wytrawnych dodatków, jak i do deserowych aromatów. Przyprawy dodawaj po połączeniu warzywa z olejem i skrobią, ale sól zostaw na koniec pieczenia.
Do wersji słonej pasują:
- rozmaryn, tymianek, oregano lub szałwia
- czosnek w proszku i świeżo mielony pieprz
- papryka wędzona albo słodka
- płatki chili, natka pietruszki i starty parmezan
W wersji słodkiej sprawdzą się:
- cynamon i odrobina gałki muszkatołowej
- kardamon lub wanilia
- syrop klonowy albo miód dodany po upieczeniu
- prażone orzechy włoskie lub pekan
Co jeszcze można zrobić z batatów?
Bataty pieczone w całości przygotujesz bez obierania, jeśli mają cienką, nieuszkodzoną skórkę. Umyj je, osusz, nakłuj w kilku miejscach i piecz w 180°C z termoobiegiem lub 200°C góra-dół przez 45–60 minut. Gotowego batata natnij od góry i wypełnij twarogiem, awokado oraz czerwoną cebulą. Pasują także feta, ricotta, chili, sok z cytryny i świeże zioła.
Purée zrobisz z obranych batatów pokrojonych w kostkę. Ugotuj je w osolonej wodzie do miękkości, odcedź i rozgnieć z masłem. Gałka muszkatołowa, biały pieprz, jogurt naturalny albo odrobina śmietanki nadadzą mu bardziej kremową konsystencję.
Bataty możesz też ugotować i zmiksować na zupę krem, połączyć z dynią, czosnkiem, imbirem lub chili. Do pieczonych kawałków pasują dip czosnkowy, jogurt z ziołami, hummus i guacamole.
Gdy zależy Ci na miękkim środku i chrupiącej powierzchni, piecz bataty w całości. Gdy najważniejsza jest przekąska z rumianymi brzegami, pokrój je równo, wymocz, osusz, oprósz skrobią i posól dopiero po wyjęciu z piekarnika.
