Co gotować psu? Zasady zdrowego żywienia domowego

Psu można gotować mięso, podroby, ryby i wybrane warzywa, ale domowy posiłek musi być uzupełniony o właściwe minerały oraz witaminy. Sam ryż z kurczakiem nie tworzy pełnowartościowej diety. Sprawdź, jak komponować miskę, czego unikać i jak dopasować porcję do psa.

Co powinno znaleźć się w misce psa?

Pies potrzebuje przede wszystkim produktów pochodzenia zwierzęcego. Mięso dostarcza białka, tłuszczu, aminokwasów i części minerałów, dlatego powinno stanowić bazę gotowanych posiłków. Tkanka mięśniowa zawiera ponad 75% wody, a pozostała część obejmuje nie tylko białko, lecz także tłuszcz, kolagen i składniki mineralne.

Dobry jadłospis powinien być urozmaicony. Warto rotować mięso drobiowe, wołowinę, cielęcinę, królika oraz ryby morskie, o ile pies dobrze je toleruje. Chude filety nie zawsze są najlepszym wyborem – kawałki z niewielką ilością tłuszczu i ścięgien mają wyższą wartość odżywczą.

Orientacyjny skład domowej diety może wyglądać tak:

Są to wartości orientacyjne, a nie gotowa receptura dla każdego zwierzęcia. Szczeniak, senior, pies sportowy oraz zwierzę z chorobą przewlekłą wymagają innego bilansu.

Podroby

Serca, żołądki, nerki, płuca i ozory urozmaicają jadłospis. Wątroba jest cenna, ale nie powinna przekraczać 5% całej diety, ponieważ zawiera dużo witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Łączny udział podrobów najlepiej utrzymywać na poziomie do 20%, gdyż większa ilość może wywołać biegunkę.

Warzywa i owoce

Marchew, dynia, cukinia, pietruszka, burak, seler korzeniowy, batat i niewielka ilość szpinaku mogą dostarczać błonnika. Warzywa warto rozdrobnić po ugotowaniu, ponieważ wtedy są łatwiejsze do strawienia. Marchew można także podać surową jako gryzak, jeśli pies dobrze ją toleruje.

Jak przygotować gotowane jedzenie?

Mięso przed włożeniem do garnka trzeba pozbawić wszystkich kości. Gotuj je bez soli, pieprzu, cebuli, czosnku i gotowych mieszanek przypraw. Najlepiej użyć małej ilości wody oraz krótkiej obróbki termicznej, aby ograniczyć straty witamin.

W czasie gotowania część witamin z grupy B przechodzi do wywaru, a wrażliwa na temperaturę witamina C ulega znacznym stratom. Z tego powodu wywaru nie należy wylewać. Po ostudzeniu można połączyć go z mięsem i warzywami, a następnie podzielić całość na porcje.

Suplementy dodawaj dopiero do całkowicie wystudzonego posiłku. Wysoka temperatura może zmniejszyć wartość części składników.

Jedzenie podawaj w temperaturze pokojowej. Świeże porcje przechowuj w zamkniętym pojemniku w lodówce maksymalnie przez dwa dni. Większą ilość rozdziel na pojedyncze porcje i zamroź.

Ryż, kasza i ziemniaki

Węglowodany nie są niezbędnym składnikiem psiej diety, ale mogą dostarczać łatwo przyswajalnej energii. Ryż, kasza jęczmienna, jaglana, gryczana oraz ziemniaki powinny być dodatkiem, a nie zamiennikiem mięsa. Kaszę i ryż gotuj do miękkości, bez soli i tłuszczu.

Ziemniaki trzeba obrać i usunąć oczka oraz zielone fragmenty. Skórka, kiełki i zazieleniałe części zawierają solaninę. Przy psach z nadwagą ilość produktów skrobiowych należy ograniczyć, bo łatwo zwiększają kaloryczność posiłku.

Suplement wapnia

Gotowana dieta nie zawiera bezpiecznego źródła wapnia w postaci kości. Dlatego potrzebny może być suplement wapnia, na przykład cytrynian wapnia albo dokładnie zmielone skorupki jaj. Dawkę ustala się według zaleceń preparatu i ilości mięsa, a nie na oko.

W jadłospisie często uwzględnia się także olej z łososia lub kryla, drożdże browarnicze, algi morskie oraz źródło żelaza. Ich ilość zależy od składu całej diety. Nadmiar witamin i minerałów również może szkodzić.

Czego pies nie powinien jeść?

Nie podawaj psu resztek z obiadu. Sól, sosy, smażony tłuszcz i przyprawy obciążają przewód pokarmowy, a produkty przeznaczone dla ludzi mogą zawierać składniki toksyczne.

• cebula i czosnek, także w postaci suszonej,
• czekolada, kakao i produkty z teobrominą,
• winogrona, rodzynki oraz ksylitol,
• awokado, zwłaszcza z pestką i skórką,
• surowe lub niedojrzałe pomidory w większej ilości,
• tłuste wędliny, żółte sery i mocno solone potrawy.

Szczaw zawiera szczawiany, a cebula i czosnek związki siarki uszkadzające czerwone krwinki. Warzywa kapustne, groch i fasola mogą powodować wzdęcia. Nowe produkty wprowadzaj pojedynczo, aby łatwiej ocenić reakcję organizmu.

Dlaczego gotowane kości są niebezpieczne?

Gotowane kości kruszą się na ostre odłamki. Mogą zranić gardło, żołądek lub jelita, a nawet doprowadzić do perforacji jelit i zapalenia otrzewnej. Szczególnie ryzykowne są kości drobiowe i królicze. Po ugotowaniu nie wolno podawać ich psu.

Jak dopasować porcję i skład diety?

Dzienna ilość jedzenia zależy od masy ciała, wieku, aktywności, kastracji i stanu zdrowia. Dorosły pies o przeciętnej aktywności zwykle otrzymuje 2–3% swojej masy ciała w jedzeniu dziennie. Zakres może wynosić około 1–8% – małe rasy potrzebują proporcjonalnie większych porcji, a bardzo duże często mniejszych.

Pies o masie 18 kg może na początek otrzymywać około 450 g jedzenia dziennie, czyli 2,5% masy ciała. Następnie obserwuj masę, sylwetkę, kał i poziom energii. Porcję koryguje się stopniowo, nie po jednym dniu.

Do orientacyjnego obliczenia energii można użyć wzoru RER: 70 × masa metaboliczna, gdzie masa metaboliczna to masa ciała podniesiona do potęgi 0,75. Dla psa ważącego 10 kg masa metaboliczna wynosi około 5,6 kg, a RER około 392 kcal. Pies wykastrowany może potrzebować około 1,6 × RER, czyli mniej więcej 627 kcal dziennie.

Wiek i stan zdrowia

Szczenięta potrzebują precyzyjnie dobranych ilości energii, wapnia, fosforu i innych minerałów. Błędy w okresie wzrostu mogą zaburzyć rozwój kości. Dieta dla szczeniaka powinna być ułożona indywidualnie, podobnie jak jadłospis suki ciężarnej lub karmiącej.

Przy niewydolności nerek, cukrzycy, zapaleniu trzustki albo otyłości nie stosuj przypadkowego przepisu z internetu. Taki pies może wymagać ograniczenia tłuszczu, białka lub fosforu. Domowe żywienie najlepiej ustalić wtedy z lekarzem weterynarii zajmującym się dietetyką.

Jak sprawdzić, czy dieta służy psu?

Apetyt nie wystarcza do oceny jadłospisu. Pies może chętnie jeść posiłek, który nie dostarcza mu wszystkich potrzebnych składników. Obserwuj kał, masę ciała, skórę, sierść, energię i częstotliwość drapania.

Badania krwi pomagają kontrolować bezpieczeństwo diety domowej. Morfologia, biochemia i jonogram mogą wskazać niedobory, zaburzenia pracy narządów lub nieprawidłowości wymagające zmiany jadłospisu. Samodzielna dieta nie powinna zastępować kontroli zdrowia.

Przebiałczenie nie jest rozpoznaną chorobą psa. Świąd i łupież częściej wiążą się z alergią, infekcją lub innym problemem dermatologicznym niż z samą ilością mięsa.

Zmianę sposobu żywienia wprowadzaj przez kilka dni, mieszając nowy posiłek z dotychczasową karmą. Nagła zamiana może wywołać luźny kał lub wymioty. Pies powinien mieć stały dostęp do świeżej wody, a niedojedzone resztki trzeba schować do lodówki albo wyrzucić.